1985 yılında, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan bu anıt; Ahmet Şah Ulu Camii ile bitişiğindeki Turan Melek Darüşşifası'n dan oluşan bir yapıdır.

Kitabelerinden okunduğu şekliyle külliyenin temeli, 1228 yılının Aralık ayında atılmıştır. Cami için hazırlanan vakfiye 5 Temmuz 1243 yılına aittir. Bu tarihler, külliyenin inşaata başlanmasından sonra, ibadete açılabilmesi için 14,5 yılın geçtiğini göstermektedir. Bir külliye olarak tasarlanan yapının; aşhane (imaret), buka (konukevi), sundurma, mahkeme, namazgâh, musalla, kuyu ve sebil gibi yapıları, günümüze ulaşamamıştır. Külliye, Iğımbat Dağının eteğine oturtulmuştur. Yerleşim şekli Külliye’ye geniş bir görünüm kazandırmıştır. Külliye; 64x32 m boyutlarla 2048 m2 olup, ortak temel üzerine oturtulmuştur. Cami bu alanın, 5/8 ne 32x40 m =1280 m2 lik bölümüne, Darüşiffa ise 3/8 ne 24x32 m =768 m2 bölümüne kurulmuştur. Mimarlığıyla da tanınan Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubad’ın (1219-1237), küllüyenin plan ve dekorasyonuna katkısı olduğu düşünülmektedir. Külliye, dışarIdan dört kapılı, kitlesel tek yapı olması itibariyle de dönemin Selçuklu eserlerinden farklıdır. Mimarisi, asimetrik özellikleri, insanı şaşırtan derin ve yüksek kabartma ve bezemeleriyle eşsizdir. Bir yorumcu külliyenin bütününü şöyle değerlendirmektedir. Caminin 14,5 m, Darüşşifanın ise 14 m yüksekliğinde ki taçkapıları ile çatıdaki konik külahlar; bir dikeylik oluşturur. Öte yandan, binanın yatay uzanımı, baskın bir anıtsal karşıtlık yaratır. Burada örnek alınan arazidir. Anadolu'nun sonsuza uzanıyormuş izlenimi veren uçsuz, bucaksız bozkırında ilerleyen yolcu; kendisini birden, sarp yamaçlı kayalıkların karşısında veya dik tepelerin dibinde kıvrılarak uzanan vadilerde bulur. Bazen de gittikçe yaklaşan, yüksek dağların görkemine uzaktan tanık olur. Mağara ve oyukların gölgeli çukurlukları, soluklanma yerleridir. Divriği külliyesinin çıplak duvarları da birer kaya kütlesi gibi yükselir. Konik külahlar, sivri tepeleri andırırken, devasa taçkapılar da gölgeli mağaraların girişi gibidir.